{"id":408,"date":"2020-07-03T08:36:32","date_gmt":"2020-07-03T08:36:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/?p=408"},"modified":"2020-07-03T08:38:15","modified_gmt":"2020-07-03T08:38:15","slug":"wakkerblywraak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/2020\/07\/03\/wakkerblywraak\/","title":{"rendered":"Wakkerblywraak"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Skryf\niemand op Twitter: In Chinees is daar \u2019n woord \u2013 \u5831\u5fa9\u6027\u71ac\u591c. Google\nvertaal dit as die \u201cwraak om laat op te bly\u201d. Sal ons s\u00ea \u201cwakkerblywraak\u201d? Di\u00e9 verskynsel\ndat mense wat nie beheer het oor hoe hulle lewe bedags verloop nie, saans weier\nom vroeg te gaan slaap, want eers in die middernagtelike ure herwin hulle hul\ngevoel van vryheid.<\/p>\n\n\n\n

Te oordeel na die kommentaar lyk dit of baie mense di\u00e9 gevoel\nverstaan. Wanneer huis, pondok, werkhok, sithok, slaaphok word en peste en\nellende soos \u2019n wolf aan die deur kom snuffel, is wakker bly dalk \u2019n natuurlike\nreaksie. Trouens, in Middelnederlands het \u201cwacker\u201d nie bloot \u201cnieslapend\u201d\nbeteken nie, maar \u201cwaaksaam, oplettend\u201d, soos iemand wat wag hou.<\/p>\n\n\n\n

Wie in die holste van die nag, in die nanag, nog wakker is,\nhetsy vir werk of plesier, noem die Woordeboek van die Afrikaanse Taal <\/em>\u2019n\n\u201cnagbraker\u201d. \u2019n Nagbraker braak, ploeg, as \u2019t ware die nag om. \u201cBraak\u201d het ook\n\u2019n ander betekenis, ja, maar hier gaan dit oor naguile. Nagvo\u00ebls en naglopers aan\nwie die WAT Ouma se waarskuwings herhaal: Saans gousblom, sm\u00f4rens molshoop.\nSaans kaatjie van die baan, soggens dooi bobbejaan. Grootoog snags, bedro\u00eb\nbedags. Want wie slaap nie ag nie, raak die tweede betekenis van \u201cwakker\u201d \u2013 \u201clewendig,\nenergiek, entoesiasties\u201d \u2013 kwyt. <\/p>\n\n\n\n

Wanneer ander so op en wakker soos \u2019n haas hulle dagtaak-dagwaak begin, sit die nagwolf met slaapo\u00eb en \u2019n slaapbevange brein knikkop deur die mis in sy slaapgewaad, want te min slaap maak die gees dof. \u2019n Slaapkop deug nie vir fyn dink, waarneem, onderskei, oordeel, verstaan nie. Navorsers s\u00ea boonop: Genoeg slaap ondersteun die immuunstelsel, wat die risiko van infeksie verminder en die uitkoms verbeter vir mense wat \u2019n virus moet beveg. Andersom: Te min slaap verswak jou verdedigingstelsel en maak jou kwesbaar.<\/p>\n\n\n\n

Of jy nou doesel, dommel, dut, sluimer, saam met die hoenders\ninkruip, \u2019n uiltjie knip, \u2019n middagslapie vang; die WAT bied \u2019n ruim keuse. Slaap\nis medisyne. Drink \u2019n slaapdop, luister na \u2019n slaapliedjie, ruil jou\nsmoelkappie vir \u2019n slaapmasker, sit jou slaapmus op, drink \u2019n slaappil as jy\nmoet, want slaapdeprivasie lei tot\nslaapskuld; daardie toestand waar \u2019n mens nooit meer uitgerus en verkwik voel\nnie, maar heeldag hipnagogies,\nin \u2019n toestand tussen wakker wees en slaap, deurbring.<\/p>\n\n\n\n

\u201cNou vir\nlekker slaap en m\u00f4re gesond opstaan,\u201d het \u2019n Nederlandse TV-aanbieder altyd\nges\u00ea, soos Joodse ma\u2019s, eens, wanneer hulle saans hul kinders in die bed sit.<\/p>\n\n\n\n

Uit Nederlands\nkry ons ook die uitdrukking: Snags moet jy slaap soos \u2019n roos. Soos \u2019n kind met\n\u2019n blos op die wange. <\/p>\n\n\n\n

Vandaar Paul van Ostaijen se onvergeetlike \u201cBerceuse nr. 2\u201d, in Vlaams:<\/p>\n\n\n\n

             Slaap als een reus 
             slaap als een roos 
             slaap als een reus van een roos 
                    reuzeke 
                    rozeke 
                    zoetekoeksdozeke 
             doe de deur dicht van de doos 
             Ik slaap.  <\/pre>\n\n\n\n
Vertaal dit \u2019n bietjie in Afrikaans.<\/p>\n\n\n\n
\u2019n Verkorte weergawe van hierdie blog verskyn op 3 Julie 2020 in <\/em>\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Skryf iemand op Twitter: In Chinees is daar \u2019n woord \u2013 \u5831\u5fa9\u6027\u71ac\u591c. Google vertaal dit as die \u201cwraak om laat op te bly\u201d. Sal ons s\u00ea \u201cwakkerblywraak\u201d? Di\u00e9 verskynsel dat mense wat nie beheer het oor hoe hulle lewe bedags verloop nie, saans weier om vroeg te gaan slaap, want eers in die middernagtelike ure … Continue reading Wakkerblywraak<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3,27,13,12],"class_list":["post-408","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-afrikaans","tag-etimologie","tag-neologismes","tag-nuutskeppings"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=408"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":411,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/408\/revisions\/411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}