{"id":474,"date":"2020-09-25T06:16:18","date_gmt":"2020-09-25T06:16:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/?p=474"},"modified":"2020-09-25T06:29:19","modified_gmt":"2020-09-25T06:29:19","slug":"koebaai-meraai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/2020\/09\/25\/koebaai-meraai\/","title":{"rendered":"Koebaai, Meraai"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image is-style-default\"><figure class=\"aligncenter size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"294\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/kanselleer-294x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-475\" srcset=\"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/kanselleer-294x300.jpg 294w, https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/kanselleer.jpg 298w\" sizes=\"auto, (max-width: 294px) 100vw, 294px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2019n Paar van die woorde wat die afgelope kwartaal, van Julie tot September, in die <em>Woordeboek van Afrikaans Vandag<\/em> (nou ook by <a href=\"https:\/\/www.pharosaanlyn.co.za\/\">PharosAanlyn<\/a>) opgeneem is:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gereeld in die nuus was <strong>internetberoemdes<\/strong> en <strong>sosialemedia-be\u00efnvloeders<\/strong>, by wie die nuwe tendens, in Engels, \u201c<strong>cancel culture<\/strong>\u201d ontstaan het: Op Twitter, Instagram, Facebook word openbare figure, organisasies, maatskappye wat hulle aan diskriminerende of beledigende gedrag skuldig maak, of daarvan verdink of beskuldig word, deur gesaghebbende meningsvormers aangeval totdat hulle jammer s\u00ea of hulle uit die voete maak. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In Afrikaans is \u201c<strong>cancel culture<\/strong>\u201d dadelik met <strong>kanselleerkultuur<\/strong>, ook <strong>kansellasiekultuur<\/strong>, vertaal. Af en toe sien \u2019n mens <strong>afskafkultuur<\/strong>, <strong>boikotkultuur<\/strong>, <strong>uitsluitkultuur<\/strong>, en ook <strong>retrosensuur<\/strong>: die verwydering, uit ou tekste en films, geboue, die openbaar, van elemente wat weens veranderde norme en waardes nou as onaanvaarbaar beskou word. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Deugdwang<\/strong> verwys na die sosiale druk op mense om hulle optrede en denke by die heersende mening aan te pas; <strong>dwangkrag<\/strong> na die vermo\u00eb en mag van <strong>deugpronkers<\/strong> om mense te laat doen wat hulle uit vrye wil waarskynlik nie sou nie. Is dit moreel regverdigbaar? Stel dit vas met \u2019n <strong>bloostoets<\/strong>, word ges\u00ea: Kan die boikot, afskaffing, uitsluiting onbeskaamd verduidelik word? <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op vlak 1 van die covid-19-pandemie bly nuwe woorde kom, en gaan: <strong>papmasjien<\/strong>, <strong>motorfiets-ambulans<\/strong>, <strong>fietsambulans<\/strong>. Vir meer direkte kontak, interaksie van aangesig tot aangesig \u2013 <strong>aangesigtyd<\/strong>, <strong>sientyd<\/strong> \u2013 dra baie nie sommer enige hierjy-smoelkappie meer nie, maar <strong>modemaskers<\/strong>, wat as modebykomstigheid dien. Buite-aktiwiteite is in, en <strong>binneblykonserte<\/strong>, vir <strong>tuisstroming<\/strong>, bly hopelik gewild. In <strong>bioborrels<\/strong> sluit <strong>leeflinge<\/strong> (Louis Esterhuizen se woord vir \u201clewensmaats\u201d) hulle knus van die buitew\u00eareld af (maar \u2019n mens lees ook van <strong>eensaamheidsdood<\/strong>). Bedek jou masker, elders, nie jou mond \u00e9n neus nie, is dit <strong>hou verby, Jos\u00e9<\/strong>, <strong>koebaai, Meraai<\/strong>, want ons bly versigtig. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naas <strong>PIMS<\/strong> (<strong>pediatriese inflammatoriese multisisteemsindroom<\/strong>), \u2019n eens seldsame sistemiese afwyking, gekenmerk deur ernstige ontsteking en koors by kinders, is <strong>PIMS-TS<\/strong> (PIMS n\u00e1 blootstelling aan EARS-CoV-2, wat covid-19 veroorsaak) nou \u2019n aanmeldbare siekte.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Agter die Engels aan het Afrikaans se koerante en tydskrifte die skryfwyse <em>Covid-19<\/em> gevestig, al s\u00ea die re\u00ebls vir die skryf van afkortings in Afrikaans \u2019n beginhoofletter deug eintlik net vir eienaamwoorde. Vir die name van siektes, wat soortnaamwoorde is, beveel die AWS aan: kleinletters (<em>covid-19<\/em>, <em>vigs<\/em>), of hoofletters (<em>COVID-19<\/em>, <em>VIGS<\/em>). <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voorbeelde van spesialisterme wat opgeneem is, is <strong>misofonie<\/strong>, of <strong>geluidshaat<\/strong>, \u2019n hewige afkeer van bepaalde geluide; en <strong>antilokusie<\/strong>, waarby negatiewe aanmerkings oor iemand of \u2019n groep gemaak word, sonder om die aanmerkings direk tot die persoon of groep te rig. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uit Namakwaland en die Karoo kom streeksjuwele soos <strong>dreunlyf<\/strong>, vir iemand wat kwaad is, en <strong>fluisterdraf<\/strong>, soos di\u00e9 van \u2019n wildsbokkie, waarvan \u2019n mens die pote op die grond net-net hoor. <strong>Karoo-oesters<\/strong> is lamsknatertjies; <strong>rissel<\/strong>, die gebakte rugvel van \u2019n ystervark; <strong>ghries<\/strong>, grondboontjiebotter en konfyt; en <strong>streepmuis<\/strong>, roosterkoek \u2013 wat <strong>vloekbrood<\/strong> word, as jy dit op die rooster omdraai en jou vingers verbrand.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\"><em>\u2019n Verkorte weergawe van hierdie blog verskyn op 25 September 2020 in die rubriek <\/em>Woordwisseling<em> in <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"120\" height=\"50\" class=\"wp-image-257\" style=\"width: 120px;\" src=\"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Beeld.jpg\" alt=\"\"><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2019n Paar van die woorde wat die afgelope kwartaal, van Julie tot September, in die Woordeboek van Afrikaans Vandag (nou ook by PharosAanlyn) opgeneem is: Gereeld in die nuus was internetberoemdes en sosialemedia-be\u00efnvloeders, by wie die nuwe tendens, in Engels, \u201ccancel culture\u201d ontstaan het: Op Twitter, Instagram, Facebook word openbare figure, organisasies, maatskappye wat hulle &hellip; <a href=\"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/2020\/09\/25\/koebaai-meraai\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Koebaai, Meraai<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3,42,13,12,41,20],"class_list":["post-474","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-afrikaans","tag-kanselleerkultuur","tag-neologismes","tag-nuutskeppings","tag-woorde","tag-woordeboek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=474"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/474\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":478,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/474\/revisions\/478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afrikaans-vandag.co.za\/aktueel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}